Tiêu chuẩn cáp thang máy phải biết | TCVN 7550:2005

Cáp thang máy không chỉ đơn thuần là những sợi dây thép bện lại với nhau. Nhưng sợi dây này được thiết kế để chịu lực kéo cực lớn, hoạt động liên tục dưới tần suất cao và chịu ma sát thường xuyên với pully. Việc không tuân thủ các tiêu chuẩn cáp thang máy có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường. Bài viết này, Xiolift Việt Nam sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về các quy định tiêu chuẩn cáp thang máy mới nhất tại Việt Nam.

1. Các tiêu chuẩn cáp thang máy 

Tại Việt Nam, hệ thống Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN) đã quy định rất rõ ràng về các yêu cầu kỹ thuật và an toàn đối với cáp dùng cho thang máy. Dưới đây là những tiêu chuẩn cốt lõi về cáp thang cần nắm vững.

TCVN 7550:2005 quy định về cáp thang máy

Đây là bộ tiêu chuẩn quan trọng nhất, quy định các yêu cầu tối thiểu về cấu tạo, đặc tính kỹ thuật và phương pháp thử đối với cáp bện bằng sợi thép carbon dùng làm cáp treo (cáp tải), cáp bù và cáp khống chế vận tốc (cáp governor).

Tiêu chuẩn TCVN 7550:2005 tương đương hoàn toàn với tiêu chuẩn quốc tế ISO 4344:2004, đảm bảo rằng cáp thang máy được sử dụng tại Việt Nam đạt chuẩn an toàn của thế giới.

• Phạm vi áp dụng: Cho cả thang máy dẫn động kéo và thang máy thủy lực.
• Đường kính: Cáp có đường kính danh nghĩa từ 6mm đến 38 mm.
• Lực kéo đứt tối thiểu: Tiêu chuẩn quy định mức lực tối thiểu sợi cáp phải chịu được trước khi bị đứt, tùy thuộc vào kích thước, cấp cáp và cấu trúc.

Tải MIỄN PHÍ TCVN 7550:2005 PDF về cáp thang máy tại đây

TCVN 6395:2008 & Bộ TCVN 6396

Đây là các tiêu chuẩn về an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy, trong đó có các điều khoản quy định về cách tính toán số lượng cáp, hệ số an toàn của cáp, và cách cố định đầu cáp. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản này trong khâu thiết kế và lắp đặt là rất quan trọng.

QCVN 02:2019/BLĐTBXH

Đây là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động đối với thang máy, văn bản pháp lý bắt buộc phải tuân thủ. Nó yêu cầu thang máy phải được kiểm định định kỳ, trong đó nội dung kiểm tra cáp tải là bắt buộc.

Xem thêm: Rơi thang máy | Nguyên nhân, xác suất và cách xử lý an toàn

2. Yêu cầu kỹ thuật của tiêu chuẩn cáp thang máy 

Dựa trên các tiêu chuẩn nêu trên, dưới đây là những yêu cầu kỹ thuật quan trọng nhất mà một sợi cáp thang máy đạt chuẩn cần phải đáp ứng:

2.1 Cấu trúc cáp phù hợp

Cáp thang máy thường là loại cáp bện, được cấu tạo từ nhiều tao cáp, mỗi tao cáp lại được bện từ nhiều sợi thép cacbon chất lượng cao. Cấu trúc phổ biến là 8×19 (8 tao, mỗi tao 19 sợi) hoặc 6×19, 6×37. Việc lựa chọn cấu trúc cáp phải phù hợp với tải trọng, tốc độ và đường kính puly máy kéo.

2.2 Lõi cáp chế tạo đúng tiêu chuẩn

Lõi cáp đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các tao cáp, bôi trơn và giảm ma sát nội bộ.

• Lõi sợi (Fiber Core – FC): Thường là sợi tổng hợp (như Polypropylene) hoặc sợi tự nhiên (như Sisal, Manila). Lõi sợi giúp cáp mềm dẻo, êm ái hơn khi vận hành.
• Lõi thép (Steel Core – IWRC hoặc WSC): Chắc chắn hơn, chịu tải tốt hơn nhưng cứng hơn.

Việc lựa chọn loại lõi cáp phải tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất thang máy và các tiêu chuẩn cáp thang máy.

2.3 Lực kéo đứt tối thiểu

Đây là thông số kỹ thuật sống còn. Lực kéo đứt tối thiểu phải được tính toán dựa trên tải trọng danh nghĩa của thang máy, số lượng cáp và hệ số an toàn quy định. Hệ số an toàn của cáp thang máy thường rất cao (thường từ 8 đến 12), đảm bảo rằng cáp vẫn có thể chịu tải tốt ngay cả khi một vài sợi thép bị đứt.

2.4 Đường kính và sai số cho phép

Đường kính của cáp thang máy phải được kiểm tra kỹ lưỡng và tuân thủ sai số cho phép theo tiêu chuẩn (thường trong khoảng +0% đến +5%). Cáp có đường kính quá lớn hoặc quá nhỏ đều ảnh hưởng đến khả năng bám vào puly và làm puly nhanh mòn.

Xem thêm: So sánh thang máy cáp dẹt và cáp tròn | Ưu và nhược điểm từng loại

3. Phương pháp kiểm tra và bảo trì cáp thang

Việc kiểm tra và bảo trì định kỳ là yếu tố tiên quyết để phát hiện sớm các dấu hiệu hư hỏng và thay thế cáp kịp thời. Công việc này phải được thực hiện bởi các kỹ thuật viên có chuyên môn và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và các tiêu chuẩn cáp thang máy.

3.1 Kiểm tra bằng mắt

Đây là phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả để phát hiện các dấu hiệu hư hỏng bên ngoài:

• Đứt sợi: Kiểm tra số lượng sợi thép bị đứt trên một chiều dài bước bện nhất định. Nếu vượt quá số lượng cho phép theo tiêu chuẩn, cáp cần được thay thế.
• Mòn: Kiểm tra độ mòn của các sợi thép bề mặt. Nếu độ mòn vượt quá giới hạn cho phép (thường là 1/3 đường kính sợi bên ngoài), cáp cần được thay thế.
• Gỉ sét: Gỉ sét làm giảm đáng kể độ bền của cáp. Nếu cáp bị gỉ sét nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu ăn mòn rỗ, cần thay thế ngay.
• Biến dạng: Kiểm tra các tao cáp bị bung, lỏng, cáp bị vặn, xoắn hoặc có các dấu hiệu biến dạng khác.

3.2 Kiểm tra đường kính

Sử dụng thước kẹp chuyên dụng để đo đường kính cáp tại nhiều vị trí khác nhau. Nếu đường kính cáp bị giảm vượt quá 6% so với đường kính danh nghĩa ban đầu, cần thay thế cáp.

3.3 Kiểm tra độ bôi trơn

Cáp thang máy cần được bôi trơn định kỳ để giảm ma sát và chống gỉ sét. Sử dụng loại dầu mỡ bôi trơn chuyên dụng và tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không nên bôi trơn quá nhiều vì có thể làm giảm độ bám của cáp vào puly.

Xem thêm: Cáp dẹt thang máy | Êm, tiết kiệm điện nhưng chỉ cho 36 điểm dừng? Thực hư

Kết luận

Cáp thang máy là một thiết bị an toàn cốt lõi. Việc hiểu rõ, tuân thủ các tiêu chuẩn cáp thang máy như TCVN 7550:2005 và thực hiện kiểm tra, bảo trì định kỳ là cách duy nhất để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người sử dụng, kéo dài tuổi thọ thiết bị và tối ưu hóa chi phí vận hành. Mọi yêu cầu về dịch vụ thang máy, Quý khách hàng vui lòng liên hệ Xiolift Việt Nam qua Hotline 0789 35 3838 để nhận được hỗ trợ tốt nhất!