Thiết kế thang máy bệnh viện theo quy định mới nhất | A-Z 

Khác với các loại thang máy thông thường, thang máy bệnh viện đòi hỏi những yêu cầu khắt khe về tải trọng, kích thước, độ an toàn, vệ sinh và khả năng vận chuyển bệnh nhân nặng cùng thiết bị y tế. Việc nghiên cứu và lựa chọn giải pháp thiết kế thang máy bệnh viện phù hợp ngay từ giai đoạn lập dự án không chỉ giúp tối ưu công năng sử dụng mà còn đảm bảo tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn trong nước và quốc tế, đáp ứng nhu cầu vận hành lâu dài của cơ sở y tế.

1. Quy định pháp lý về thiết kế thang máy bệnh viện 

Theo quy định hiện hành, tất cả các loại thang máy lắp đặt tại Việt Nam, bao gồm thang máy bệnh viện, đều phải tuân thủ QCVN 02:2019/BLĐTBXH – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động đối với thang máy. Đây là cơ sở pháp lý nền tảng bắt buộc trong thiết kế và lắp đặt thang máy bệnh viện. Ngoài quy chuẩn chung, việc thiết kế thang máy bệnh viện còn phải tuân thủ các tiêu chuẩn riêng dành cho công trình y tế, tiêu biểu như:

• TCVN 4470:2012 – Bệnh viện đa khoa – Tiêu chuẩn thiết kế
• TCVN 2912:2012 –  Tiêu chuẩn thiết kế bệnh viện khu vực
• TCXDVN 365:2007 – Bệnh viện đa khoa – Hướng dẫn thiết kế

Cụ thể, theo TCXDVN 365:2007, đối với các bệnh viện có khối điều trị cao từ 3 tầng trở lên, hoặc có quy mô từ 150 giường bệnh trở lên. Thì bắt buộc phải bố trí thang máy chuyên dụng có khả năng vận chuyển cáng, phục vụ bệnh nhân nặng, bệnh nhân không tự di chuyển và người khuyết tật. Quy định này nhằm đảm bảo khả năng tiếp cận, cấp cứu và vận hành hiệu quả cho các cơ sở y tế quy mô trung bình và lớn.

Thiết kế thang máy bệnh viện cũng chịu sự điều chỉnh của nhiều quy định pháp luật chuyên ngành, tùy theo mục đích sử dụng và điều kiện vận hành, bao gồm:

• Thang máy phục vụ người khuyết tật
• Thang máy chữa cháy, thang máy sơ tán
• Thang máy hoạt động trong môi trường có nguy cơ cháy nổ
• Thang máy vận hành trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt hoặc khu vực có nguy cơ địa chấn
• Thang máy dùng để vận chuyển hàng hóa hoặc vật tư nguy hiểm

Các quy định này yêu cầu thang máy phải có thiết kế chuyên biệt, nâng cao mức độ an toàn so với thang máy thông thường.

Xem thêm: Kích thước thang máy bệnh viện | Tiêu chuẩn thiết kế cho bệnh viện hiện đại

2. Thiết kế các loại thang máy trong bệnh viện theo chức năng 

Do tính chất hoạt động phức tạp, các công trình bệnh viện thường phải sử dụng nhiều loại thang máy chuyên dụng, mỗi loại đảm nhiệm một chức năng riêng biệt nhằm đảm bảo phân luồng giao thông nội bộ hiệu quả, an toàn và vệ sinh.

Nhóm 1: Thang máy chở khách chung

Thang máy chở khách chung (Passenger Lifts) được sử dụng để:

• Vận chuyển người đến khám, người nhà bệnh nhân
• Phục vụ người sử dụng xe lăn, thiết bị hỗ trợ di chuyển

Loại thang này giúp phân luồng giao thông trong bệnh viện, kết nối các khu vực khám chữa bệnh, hành chính và dịch vụ.

Nhóm 2: Thang máy chở bệnh nhân

Đây là nhóm thang máy quan trọng nhất trong thiết kế thang máy bệnh viện, bao gồm:

• Thang máy chở cáng/xe đẩy (Trolley/Stretcher Lifts): Phục vụ vận chuyển bệnh nhân nằm trên cáng hoặc xe đẩy cùng với nhân viên y tế và thiết bị hỗ trợ.
• Thang máy chở giường bệnh (Bed Lifts): Dùng để vận chuyển bệnh nhân nằm trên giường bệnh tiêu chuẩn hoặc giường ICU. Loại thang này yêu cầu kích thước cabin và tải trọng lớn hơn đáng kể so với thang máy thông thường.

Nhóm 3: Thang máy hậu cần và vận chuyển hàng hóa

Nhóm này đảm bảo hoạt động hậu cần và kiểm soát vệ sinh trong bệnh viện, bao gồm:

• Thang máy chở hàng/đồ bẩn (có kèm người): Dùng để vận chuyển chất thải, vật tư bảo trì, thiết bị, đồ bẩn.
• Thang máy chở đồ sạch (có kèm người): Phục vụ vận chuyển vật tư y tế vô trùng, thực phẩm, đồ dùng sạch.
• Thang tải hàng nhỏ – Dumbwaiter (không kèm người): Dùng để vận chuyển hàng hóa nhỏ giữa các tầng, việc lắp đặt phụ thuộc vào nhu cầu thực tế của bệnh viện.

Nhóm 4: Thang máy phục vụ tình huống khẩn cấp

Bao gồm các loại thang máy có yêu cầu kỹ thuật đặc biệt cao:

• Thang máy chữa cháy (Firefighters’ Lifts): Dành cho lực lượng phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ sử dụng khi xảy ra sự cố.
• Thang máy sơ tán (Evacuation/Escape Lifts): Phục vụ sơ tán bệnh nhân nội trú, người bị hạn chế khả năng di chuyển dưới sự điều phối của ban quản lý bệnh viện hoặc lực lượng cứu hộ.

Xem thêm: Thang máy bệnh viện XO-CONB Xiolift | Đạt chuẩn quốc tế – Nhập khẩu chính hãng

3. Ưu tiên tiêu chuẩn quốc tế trong thiết kế thang máy

Hạn chế của tiêu chuẩn hiện hành

Trong thực tế triển khai thiết kế và vận hành, các tiêu chuẩn TCVN hiện hành đối với thang máy chữa cháy và thang máy sơ tán trong bệnh viện đang bộc lộ những hạn chế nhất định. Theo quy định hiện nay, thang máy sơ tán bằng giường hoặc cáng chỉ yêu cầu tải trọng tối thiểu 1.000 kg với kích thước cabin khoảng 1.100 mm x 2.100 mm.

Các thông số này có thể phù hợp với việc vận chuyển cáng thông thường, tuy nhiên lại không đáp ứng được nhu cầu sơ tán bệnh nhân nặng, đặc biệt là bệnh nhân điều trị tại các khoa hồi sức tích cực (ICU). Trên thực tế, bệnh nhân ICU thường phải nằm trên giường bệnh kích thước lớn, đi kèm nhiều thiết bị y tế hỗ trợ sự sống và cần có từ một đến hai nhân viên y tế theo sát trong suốt quá trình di chuyển. Khi áp dụng tiêu chuẩn TCVN hiện hành, không gian cabin và tải trọng thang máy trở nên chật hẹp, gây khó khăn trong thao tác, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn và làm giảm hiệu quả sơ tán trong các tình huống khẩn cấp.

Trước những bất cập đó, việc tham chiếu và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 8100-30 trong thiết kế thang máy bệnh viện là xu hướng tất yếu, đặc biệt đối với thang máy chữa cháy và thang máy sơ tán.

Hướng dẫn áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong thiết kế thang bệnh viện

Theo tiêu chuẩn ISO 8100-30 (Thang máy Loại III) cũng như các chỉ dẫn kỹ thuật của Cơ quan Dịch vụ Y tế Anh (NHS), thang máy phục vụ vận chuyển bệnh nhân trên giường bệnh tiêu chuẩn hoặc giường ICU cần có:

• Tải trọng tối thiểu lên tới 2.500 kg.
• Kích thước cabin rộng khoảng 1.800 mm và sâu 2.700 mm.
• Cửa thang phải có chiều rộng thông thủy từ 1.300 đến 1.400 mm.

Việc áp dụng các tiêu chuẩn này không chỉ đảm bảo khả năng vận chuyển an toàn cho bệnh nhân nặng cùng đội ngũ nhân viên và thiết bị y tế đi kèm, mà còn giúp tối ưu hóa quy trình sơ tán trong tình huống khẩn cấp, nâng cao mức độ an toàn tổng thể và đáp ứng tốt hơn yêu cầu vận hành của các bệnh viện hiện đại theo hướng chuyên sâu và chất lượng cao.

Kết luận

Thiết kế thang máy bệnh viện không đơn thuần là bài toán kỹ thuật mà còn là yếu tố then chốt quyết định mức độ an toàn, hiệu quả vận hành và năng lực đáp ứng cấp cứu của mỗi cơ sở y tế. Trong bối cảnh tiêu chuẩn vận hành bệnh viện ngày càng được nâng cao, việc áp dụng các giải pháp thiết kế phù hợp, kết hợp hài hòa giữa quy chuẩn TCVN và các tiêu chuẩn quốc tế tiên tiến, sẽ giúp thang máy bệnh viện đáp ứng tốt hơn nhu cầu vận chuyển bệnh nhân, nhân viên và thiết bị y tế trong mọi tình huống. Đầu tư đúng và đủ cho thiết kế thang máy bệnh viện ngay từ đầu chính là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống y tế hiện đại, an toàn và bền vững. Mọi yêu cầu về dịch vụ thang máy, Quý khách hàng, đối tác vui lòng liên hệ với XIOLIFT Việt Nam qua Hotline 0789 35 3838 để biết thêm thông tin chi tiết về sản phẩm, các thông số kỹ thuật hoặc nhận tư vấn về các phương án lắp đặt thang máy từ chuyên gia tốt nhất!