Rail dẫn hướng thang máy là gì? Cấu tạo, vai trò và tiêu chuẩn kỹ thuật

Trong hệ thống thang máy, để cabin và đối trọng di chuyển ổn định, chính xác và an toàn, không thể thiếu rail dẫn hướng thang máy. Đây là bộ phận kỹ thuật quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến độ êm ái, độ bền và mức độ an toàn trong quá trình vận hành. Vậy rail dẫn hướng thang máy là gì, cấu tạo ra sao và cần đáp ứng những tiêu chuẩn nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Rail dẫn hướng thang máy là gì?

Rail dẫn hướng thang máy (hay ray dẫn hướng) là hệ thống thanh thép được lắp đặt cố định dọc theo giếng thang, có nhiệm vụ định hướng chuyển động cho cabin và đối trọng theo phương thẳng đứng. Nhờ có rail dẫn hướng, cabin thang máy luôn di chuyển đúng quỹ đạo, không bị lệch, rung lắc hay va chạm vào thành giếng.

Xem thêm: Hố pit thang máy | Tiêu chuẩn xây dựng hố pit đạt chuẩn

Các loại rail dẫn hướng

Trong một thang máy tiêu chuẩn thường có 02 làn, bao gồm:

• Rail dẫn hướng cabin
• Rail dẫn hướng đối trọng

Còn một số trường hợp đặc biệt như thang tải ô tô, do cabin rộng và dài cho nên cần phải có từ 2 dàn rail cabin trở lên và một dàn rail đối trọng. Một số loại homelift không có đối trọng (sử dụng động cơ tang trống – drum motor) thì chỉ có rail cabin.

Xem thêm: Quy trình lắp đặt thang máy an toàn | Chú ý

Các cách bố trí rail thang máy

Tuỳ vào từng loại thang, kích thước hố thang sẽ có cách bố trí khác nhau, đưới đây là các cách thiết kế, lắp đặt.

Kiểu thông dụng, đối trọng sau, rail cabin nằm chính giữ cabin

Kiểu đối trọng hông

Rail đối trọng, rail cabin bố trí về một phía, thường được áp dụng cho thang máy homelift cửa mở bản lề

Xem thêm: Thang máy không hố pit là gì? Hỗ trợ lắp đặt từ A-Z

2. Cấu tạo của rail dẫn hướng

Rail dẫn hướng thang máy thường được chế tạo từ thép cường độ cao, có khả năng chịu lực tốt và độ chính xác cao. Cấu tạo cơ bản gồm:

• Thanh rail: Dạng chữ T hoặc chữ U, bề mặt nhẵn.
• Mặt dẫn hướng: Tiếp xúc trực tiếp với bánh dẫn của cabin/đối trọng.
• Đế rail: Dùng để liên kết rail với giá đỡ.
• Bát kẹp rail (bracket): Cố định rail vào kết cấu giếng thang.

Các đoạn rail được ghép nối chính xác bằng bản mã và bulong chuyên dụng để đảm bảo độ thẳng tuyệt đối.

3. Phân loại rail thang máy

Hiện nay, rail dẫn hướng thang máy được phân loại dựa trên tải trọng và tốc độ thang. Tải trọng thang càng lớn, tốc độ càng cao thì yêu cầu rail dẫn hướng càng to. Ví dụ:

Với tốc độ 60 mét/phút: Tải trọng từ 350kg đến 630kg dùng rail T78, Từ 750kg đến 1000kg rail T89, 1350kg đến 1600kg dùng rail T114.

Tốc độ 90 mét/phút: 350kg đến 450kg rail T78, 630kg đến 1000kg dùng rail T89.

Dưới đây là những loại rail phổ biến gồm:

• Rail T50: Thường dùng cho thang máy gia đình, tải trọng nhỏ.
• Rail T89, T78: Dùng cho thang máy tải khách, chung cư, văn phòng.
• Rail T90, T114: Dùng cho thang máy tải hàng, thang tải trọng lớn.

Chữ T là do mặt cắt ngang của thanh rail có hình chữ T. Còn các con số chính là chiều rộng của lưng rail.

Xem thêm: Tiêu chuẩn nghiệm thu lắp đặt thang máy | Hướng dẫn nghiệm thu đúng cách

4. Vai trò của rail dẫn hướng thang máy

Rail dẫn hướng thang máy giữ vai trò then chốt trong hệ thống, cụ thể:

• Định hướng chuyển động chính xác cho cabin và đối trọng.
• Giảm rung lắc, tiếng ồn khi thang vận hành.
• Hỗ trợ hệ thống an toàn (bộ hãm an toàn bám vào rail).
• Giúp thang máy dừng tầng chính xác.
• Tăng tuổi thọ cho bánh dẫn, ray và các bộ phận liên quan.
• Nếu rail lắp đặt sai kỹ thuật, thang máy có thể rung lắc mạnh và nhanh xuống cấp.

5. Tiêu chuẩn kỹ thuật của rail dẫn hướng 

Rail dẫn hướng giống như một con đường, cabin giống như xe chạy trên con đường đó thế nên muốn thang máy vận hành êm ái, không rung, không lắc khi chạy thì rail thang cần đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và kỹ thuật như:

• Chất lượng bề mặt rail phải phẳng, thẳng, 2 đầu rail ko có các vết dị dạng bất thường.
• Các đầu mối nối rail chuẩn, không gồ ghề.
• Rail phải được lắp đặt thẳng tuyệt đối.
• Rail cần được châm dầu thường xuyên (thông qua hộp dầu trên đầu rail).
• Tuân thủ tiêu chuẩn EN 81, ISO hoặc tiêu chuẩn nhà sản xuất.
• Quá trình lắp rail thường kết hợp kiểm tra bằng dây dọi hoặc máy laser để đảm bảo độ chính xác cao nhất.

Một bộ thang máy, khi chuyển đến công trình là hàng nghìn thiết bị rời, do đó bên cạnh thiết bị chuẩn thì quy trình lắp đặt cũng phải đảm bảo theo hướng dẫn của hãng thì thang máy mới chạy êm.

Xem thêm: Cửa thang chống cháy E30 | Những tiêu chuẩn cần đáp ứng?

6. Khi nào cần kiểm tra hoặc thay rail dẫn hướng thang máy?

Rail dẫn hướng thang máy cần được kiểm tra định kỳ và xử lý khi có các dấu hiệu:

• Cabin rung lắc, phát tiếng ồn bất thường.
• Ray bị mòn, xước sâu.
• Ray cong, lệch trục.
• Hệ thống hãm an toàn hoạt động không ổn định.

Việc bảo trì rail đúng cách giúp đảm bảo an toàn và tránh sự cố nghiêm trọng.

Kết luận

Rail dẫn hướng thang máy là bộ phận không thể thiếu, quyết định đến độ ổn định, an toàn và chất lượng vận hành của thang máy. Việc lựa chọn đúng loại rail, thi công chính xác và bảo trì định kỳ sẽ giúp thang máy hoạt động êm ái, bền bỉ theo thời gian. Mọi yêu cầu về dịch vụ thang máy, Quý khách hàng vui lòng liên hệ Xiolift Việt Nam qua Hotline 0789 35 3838 để nhận tư vấn và hỗ trợ tốt nhất!