Lối thang chung cư và các quy định bắt buộc theo QCVN 04:2021/BXD

Trong thiết kế và vận hành nhà chung cư, lối thang chung cư là hạng mục có ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn, khả năng di chuyển và thoát nạn của cư dân. Lối thang không chỉ bao gồm thang máy phục vụ sinh hoạt hằng ngày mà còn bao gồm thang bộ – tuyến thoát hiểm quan trọng khi xảy ra cháy nổ hoặc sự cố khẩn cấp.

1. Quy định chung về lối thang chung cư theo QCVN 04:2021/BXD

Theo quy định hiện hành, mọi công trình chung cư đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về lối thang chung cư được nêu trong QCVN 04:2021/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Nhà chung cư, cùng các tiêu chuẩn liên quan đến phòng cháy chữa cháy và tiếp cận cho người khuyết tật.

Xem thêm: Thang máy cho người già, người khuyết tật | Tư vấn lắp đặt A-Z

2. Yêu cầu bắt buộc với lối thang máy chung cư

2.1 Số lượng thang máy chung cư

QCVN 04:2021/BXD quy định số lượng thang máy tối thiểu trong lối thang chung cư nhằm đảm bảo lưu lượng di chuyển của cư dân trong giờ cao điểm như sau:

• Chung cư từ 5 tầng trở lên: tối thiểu 1 thang máy
• Chung cư từ 10 tầng trở lên: tối thiểu 2 thang máy

Ngoài ra, việc tính toán số lượng thang máy còn có thể dựa trên quy mô sử dụng, trung bình một thang máy phục vụ khoảng 200 người cư trú hoặc khoảng 70 căn hộ, không tính số người tại tầng trệt.

Một điểm rất quan trọng trong thiết kế lối thang chung cư là trong các tòa nhà có thang máy, luôn phải có ít nhất một thang máy chuyên dụng có kích thước cabin đáp ứng việc vận chuyển băng ca cấp cứu. Quy định này nhằm đảm bảo khả năng tiếp cận y tế kịp thời trong các tình huống khẩn cấp.

Xem thêm: Mật độ thang máy chung cư cao cấp | Tiêu chuẩn cần đạt

2.2 Tải trọng và kích thước thang máy?

Về tải trọng, QCVN 04:2021/BXD yêu cầu thang máy trong lối thang chung cư phải:

Tải trọng nâng của thang máy phải đạt tối thiểu 450 kg. Tuy nhiên, đối với tòa nhà chỉ bố trí một thang máy duy nhất, tải trọng tối thiểu phải đạt 630 kg nhằm đảm bảo không gian vận chuyển xe lăn hoặc xe đẩy trẻ em.

Theo quy định về kích thước cabin:

• 320kg – 450kg: chỉ chở người
• 630kg: chở người + xe lăn (không quay xe)
• 1000kg: chở băng ca, quan tài, đồ đạc

Xem thêm: Kích thước thang máy chung cư theo tiêu chuẩn mới nhất

2.3 Thang máy phục vụ chữa cháy

Đối với các tòa chung cư có chiều cao phòng cháy chữa cháy lớn hơn 50 m, hoặc có tầng hầm sâu hơn 9 m tính đến lối ra thoát nạn, mỗi khoang cháy phải được bố trí ít nhất 1 thang máy phục vụ chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Các thang máy này phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật theo TCVN 6396-72:2010 và TCVN 6396-73:2010, đảm bảo lực lượng cứu hộ có thể tiếp cận công trình nhanh chóng khi xảy ra sự cố.

Xem thêm: Cửa thang chống cháy E30 | Những tiêu chuẩn cần đáp ứng?

2.4 Những yêu cầu về an toàn kỹ thuật thang máy gồm những gì?

Bên cạnh đó, thang máy trong lối thang chung cư bắt buộc phải được trang bị các thiết bị an toàn như hệ thống chống kẹt cửa, bộ cứu hộ tự động khi mất điện và hệ thống liên lạc từ cabin ra bên ngoài.

Thang máy chỉ được phép vận hành khi tất cả các cửa tầng đã đóng hoàn toàn và phải được kiểm định an toàn trước khi đưa vào sử dụng, cũng như sau các đợt sửa chữa lớn hoặc khi xảy ra sự cố nghiêm trọng.

Xem thêm: Thang máy chung cư Xiolift dòng XO-CONIII | Thang nhập khẩu giá tốt – Đạt chuẩn chống cháy

3. Yêu cầu an toàn cháy nổ

Theo Điều 2.9 – Yêu cầu an toàn cháy, quy chuẩn QCVN 04:2021/BXD yêu cầu:

• Các giếng thang máy phục vụ khu căn hộ không được thông với các khu chức năng khác trong tòa nhà.
• Cửa tầng thang máy mở ra sảnh phải là loại cửa không lọt khói nhằm ngăn khói lan truyền khi xảy ra hỏa hoạn.
• Các vật liệu hoàn thiện tại sảnh thang máy (trần-tường-sàn), hành lang thoát nạn và khu vực kỹ thuật phải là vật liệu không cháy để giảm nguy cơ cháy lan.

Ngoài ra, giếng thang máy trong lối thang chung cư không được bố trí bể nước phía trên và không cho phép các đường ống cấp nước, cấp nhiệt hay cấp gas đi qua, nhằm hạn chế rủi ro sự cố trong quá trình vận hành.

4. Lối thang bộ thoát hiểm trong chung cư

Bên cạnh thang máy, lối thang chung cư bằng thang bộ là tuyến thoát nạn chính khi xảy ra hỏa hoạn.

4.1 Số lượng và bố trí thang bộ

Theo TCXDVN 323:2004:

• Mỗi đơn nguyên nhà cao tầng phải có ít nhất 2 cầu thang bộ
• Ít nhất 1 thang xuống tầng 1 và 1 thang lên được tầng mái
• Trường hợp có thang tiếp giáp bên ngoài → cho phép chỉ cần 1 thang bộ.

4.2 Kích thước tiêu chuẩn thang bộ trong lối thang chung cư

• Chiều rộng vế thang ≥ 1,2m
• Chiều cao bậc ≤ 150mm
• Chiều rộng bậc ≥ 300mm
• Chiều cao mỗi đợt thang ≤ 1,8m
• Tay vịn cao ≥ 0,9m
• Khoảng cách từ cửa căn hộ đến lối thang chung cư không quá 25m

4.3 Yêu cầu thoát khói và chiếu sáng

Buồng thang phải:

• Có thông gió điều áp
• Không bị tụ khói
• Có đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn lối thoát hiểm

Xem thêm: Không được dùng thang máy khi có cháy | Nguyên nhân tại sao?

5. Sử dụng lối thang chung cư đúng cách khi xảy ra cháy

Trong các tình huống cháy nổ, cư dân cần đặc biệt lưu ý chỉ sử dụng lối thang chung cư dạng thang bộ để thoát hiểm. Việc sử dụng thang máy lúc này tiềm ẩn nhiều nguy cơ do hệ thống điện có thể bị cắt, dẫn đến tình trạng kẹt cabin và gây nguy hiểm đến tính mạng.

Lối thoát hiểm trong chung cư thường được nhận diện bằng biển báo màu xanh và đèn chiếu sáng khẩn cấp, giúp định hướng di chuyển an toàn cho cư dân trong điều kiện khói và ánh sáng yếu.

Kết luận

Có thể thấy, lối thang chung cư không chỉ là không gian giao thông mà còn là yếu tố quyết định đến mức độ an toàn của toàn bộ công trình. Việc thiết kế và vận hành lối thang đúng theo QCVN 04:2021/BXD và các tiêu chuẩn liên quan là trách nhiệm bắt buộc của chủ đầu tư, đồng thời cũng là quyền lợi thiết thực của mỗi cư dân sinh sống trong chung cư. Mọi thắc mắc hoặc yêu cầu về dịch vụ thang máy, Quý khách hàng, đối tác vui lòng liên hệ với XIOLIFT Việt Nam qua Hotline 0789 35 3838 để biết thêm thông tin chi tiết về sản phẩm, các thông số kỹ thuật hoặc nhận tư vấn về các phương án lắp đặt thang máy chung cư từ chuyên gia tốt nhất!